Na kształtowanie się naturalnych użytków zielonych (łąk i pastwisk) decydujący wpływ wywierają czynniki klimatyczne i glebowe. Z czynników klimatycznych największe znaczenie dla roślinności użytków zielonych mają opady, wilgotność powietrza oraz temperatura i nasłonecznienie. Na przeważającym obszarze Polski ilość opadów jest niedostateczna dla wysokiego plonowania roślinności trawiastej. Trwałe użytki zielone usytuowane są w znacznej większości w naturalnych obniżeniach terenu, często w dolinach rzek, gdzie rośliny korzystają z wód gruntowych i zalewowych oraz znajdują korzystną wilgotność powietrza. Występowaniu naturalnych użytków zielonych sprzyjają także opady na obszarze pogórza i gór, a także na pojezierzach.

Przy dostatecznej wilgotności i w warunkach dobrego nasłonecznienia, wzrost roślin trawiastych jest bujniejszy i szybszy. Znaczne podniesienie temperatury i silne nasłonecznienie, przy braku wilgotności, wpływa niekorzystnie na roślinność łąkową. Do czynników klimatycznych należy także długość okresu wegetacyjnego. Krótki okres wegetacyjny w górach nie sprzyja bujnemu wzrostowi wielu wartościowych traw występujących na nizinach.

Wpływ czynników glebowych zależy od zasobności gleby w składniki pokarmowe i jej wilgotności. Odpowiednia wilgotność gleby decyduje w dużym stopniu o kształtowaniu się naturalnych użytków zielonych. Oddziaływanie czynników glebowych jest więc zależne od czynników klimatycznych, a także od ukształtowania terenu.

Gleby użytków zielonych różnią się znacznie właściwościami od gleb wykorzystywanych w uprawie polowej, powstały bowiem przeważnie w wyniku inaczej przebiegających procesów glebotwórczych. Większość z nich powstała na podłożu mineralnym, przez osadzanie się namułów lub przez narastanie masy torfowej, stąd zasadniczo występują dwa rodzaje gleb – mineralne i torfowe.

Zarówno łąki, jak i pastwiska można założyć na każdej dostatecznie wilgotnej glebie. Z tego względu użytki zielone spotyka się na wszystkich rodzajach gleb, a więc gliniastych, piaszczystych i torfowych. Zazwyczaj leżą one na obniżonym terenie, gdzie większa wilgotność umożliwia rozwój roślinności trawiastej. Poza tym większe kompleksy łąkowe występują w górach, gdzie odpowiednia ilość opadów atmosferycznych umożliwia dobry wzrost traw.